Bursalı ünlü yönetici ve mimar

Asıl adı Mehmed olan İvaz Paşa, Tokatlı Ahi Bayezıd’ın oğludur. Tokat Kazova denilen nahiyesinde doğmuştur. Tımarlı sipahi olan Paşa, Tokat Subaşısı ve Bursa kale dizdarlığı da yapmıştır. Fetret Dönemi’nde Subaşılık görevinde bulundu. Timur ve Karaman istilası sırasında kent kapılarını açmadığı için göze girmiştir. Ankara Savaşı'na da katılan İvaz Paşa, Fetret Dönemi’nde Çelebi Mehmed’i destekledi. II. Murad döneminde vezir oldu. Sultan’a suikast yapılacağı iddiası ile gözlerine mil çektirildi. 832/1428 yılında veba hastalığından yaşamını yitiren Hacı İvaz Paşa’nın gömütü, Hacı İvazpaşa Sokağı’ndadır. Üstü açık türbede Hacı İvaz Paşa oğlu ile birlikte yatmaktadır. Gömüt taşının nakışları çok güzeldir. Yeşil Türbe’nin mimarıdır. Kosova’da cami, medrese, hamam, Bursa’da çarşı, mescit ve İmadiye Medresesi’ni yaptırmıştır. Paşa’nın ayrıca Tokat, Bursa ve yörelerinde çok sayıda cami, medrese ve zaviye yaptırmıştır. Vefeyat-ı Selatin’e göre Muradiye civarında medrese yaptırmış olup, 824 yılında öldüğünü yazdığı İvaz Paşa başka biri olmalıdır.

(İ.H. Uzunçarşılı, Hacı İvaz Paşa’ya Dair,  İ.Ü. Tarih Der. s. 25-49; GÜLDESTE, s. 63; Revazatü’l-Müflihün, s. ?; ZÜBDETÜ’L-VEKAİ, s. 122; KÜTÜK II, s. 362; SİCİLİ OSMANİ III s. 606; Vakıflar Der. II, s. 440; AŞIKPAŞAOĞLU, s. 227; GÜLZAR-I İRFAN, s. 62; ORUÇBEY, s. 72, 77, 79, 82; MÜNECCİMBAŞI I, s. 193; AYVERDİ II.  s. 370; VAKIFLAR  III. s. 304; MUSTAFA ALİ, s. 182; VEFEYAT-I SELATİN, s. 156; MM, S. 5)

Raif Kaplanoğlu