Osmanlı sultanı. Sultan I. Murad’ın oğludur

Annesi Gülçiçek Hatun’dur. 1360 yılında Bursa’da doğmuştur. Şehzadeleği’nde Sultanönü (Eskişehir) ve Germiyen (Kütahya) bölgelerini yönetti. 1389 yılında babası I. Murad’ın ölümü üzere Osmanlı sultanı olmuştur. Germiyenoğlu Süleyman Şah’ın kızı Sultan Hatun ile siyasi bir evlilik yaptı. Osmanlı tarihinde kardeş kanını döken ilk Sultan unvanı alan Bayezıd, kardeşi Yakup Çelebi’yi boğdurarak öldürmüştür. Bu olay Anadolu Beylerinin Bayezıd’a karşı olmalarında bir gerekçe oluşturdu. Ancak Bayezıd, bu beyleri kendilerine çekmek için çareler aradı. Anadolu’daki birçok beyliğin Osmanlıların eline geçmesini sağladı. Ancak yine de Anadolu beyleri Bayezıd’a kızıyordu. Bayezıd, Anadolu’yu bir ölçüde güven altına aldıktan sonra Rumeli’ye geçip Hıristiyan arazide fetih yoluna geçti. Rumeli’de birçok başarılar elde etti. Rumeli’de Haçlılar ile 1396 yılında Niğbolu Savaşı’nı yaptı ve kazandı. Bu başarıdan sonra Balkanlarda Türklerin önü açıldı. Bayezıd, Anadolu’da rahat değildi. Beylikler devleti sıkıştırıyordu. Arkalarına Timur’u da alan Anadolu Beylikleri Bayezıd’a kafa tutunca Bayezıd, Anadolu Beyliklerini kışkırtan Timur ile savaşı gerekli gördü. 28 Temmuz 1402 yılında Ankara yakınlarında yapılan bu savaşta Beyliklerin desteği ile Timur savaşı kazandı. Bu savaşta Timur’a tutsak olan Bayezıd’ın kendini zehirleyerek intihar ettiği savunulur. (1403)

Yıldırım lakabını alan Bayezıd, Bursa’da çok sayıda güzel yapılar yaptırarak Bursa’nın, devrinin en görkemli kenti konumuna gelmesini sağlamıştır. Bursa’da Ulucami ile, Yıldırım semtinde Yıldırım Camii’ni yaptıran Bayezıd, Külliyesi içinde hamam ile bir de medrese de yaptırmıştır. Ancak onun Bursa’da ki en önemli yapıtı Darüşşifa adını taşıyan hastanesidir. Bir de bugünkü Bursa Çarşısının temelini oluşturan Bedesten’i de, Yıldırım Bayezıd yaptırmıştır. Türbesi, Yıldırım Külliyesi’ndedir. Gömütü, Karamanoğlu’nun Bursa’yı işgalinde yağma edilip, cesedi türbeden çıkarılıp yakılmıştır. Halen adını taşıyan semtindeki türbesinde gömülüdür.

(KÜTÜK IV. S. 142-143; AŞIKPAŞAOĞLU, s. ?; NEŞRİ, s. ?; HOCA SADDETTİN, C.I, ?; F. Köprülü, Yıldırım Bayezıd’ın esareti ve Ölümü Hakkında, Belleten, 1937, s. 591-603; M.H.Yınanç, Bayezıd, İ.A.C.II, s. 369-392 ; GÜLDESTE, s. 24; GÜLZAR-I İRFAN, s. 29; MM, S. 2; ZÜBDETÜ’L-VEKAİ, s. 73-76)

Raif Kaplanoğlu