Efsaneler şehri Bursa’nın kalbi: Ulucami (1)


Bursa.com’daki ilk yazımda sizlere Bursa Ulu Camisini yani Bursa’nın Kalbi’ni anlatacağız, İçerisinde onlarca hikâye ve efsane olan Ulu camiyi kısaca anlatmak elbette mümkün değil. Ancak dilimiz döndüğünce ve efsaneleri bildiğimizce paylaşacağız.



Bursa Ulu Cami, Osmanlı Devleti’nin merkezi olduğu yıllarda inşâ edilen ve günümüzde dahi ülkemizin en büyük camileri arasında yer alan bir yapıdır.

Bursa Ulu Camii 1396-1399 tarihleri arasında 4.Osmanlı Sultanı Yıldırım Beyazıt Han tarafından yaptırılmıştır. Sultan Yıldırım Beyazıt Han 1396 yılında, haçlılarla yapılan Niğbolu Savaşı öncesinde ‘Savaşı kazanırsak Bursa Şehrine 20 adet Cami yaptıracağım’ diye vaat etmiş, savaş sonrası aynı zamanda damadı olan Emir Sultan Hazretlerinin tavsiyesi üzerine 20 kubbeli tek büyük bir cami yaptırmaya karar vermiştir.

 

SOMUNCU BABA

Anadolu’ya; insan yetiştirmek ve insanlığa hizmet etmek için gelen Şeyh Hamid-i Veli Somuncu Baba Hazretleri, Osmanlı Devleti’nin o zamanki başkenti ve payitahtı olan Bursa’ya yerleşmiştir.

Helal kazanca büyük önem veren Şeyh Hamid-i Veli Hazretleri manevi kimliğini de gizlemek amacıyla günümüzdeki Molla Fenari Mahallesinde “Ekmek Fırını” inşa etmiş, ekmek yaparak insanlara somun dağıtmaya başlamış aynı zamanda da talebelerini yetiştirmiştir.

Derler ki Ekmekçi Koca’nın hamuru sonsuzdur ve hiç bitmez.

 

ULUCAMİ’DE İLK HUTBE

Osmanlı Devleti’nde camilerde ilk hutbe padişah adına devrin manevi büyükleri tarafından yapılırdı.

İlk hutbe görevi kendisine verilen Emir Sultan Hazretleri, ‘Benden daha derindir’ diyerek, devrin en büyük maneviyat önderi olarak Somuncu Baba’yı işaret etmiş ve hutbe okuması için rica etmiştir.

Manevi sırrını daima gizleyen Şeyh Hamid-i Veli Ulu Cami’de (Somuncu Baba) ilk hutbeyi irşad etmiştir. Hutbede Kur’an-ı Kerim’in açılış suresi olan Fatiha Suresi’nin 7 farklı işâri tefsirini yapmıştır.

Somuncu Baba olarak bildikleri kişinin büyük bir manevi önder olduğunu fark eden cami cemaati Şeyh Hamid-i Veli Hazretlerine büyük bir sevgi ve aşk göstermiştir.

Manevi sırrı ortaya çıkan Şeyh Hamid-i Veli Hazretleri Ulu Camii’nin açılışı sonrasında (ne yazık ki ) Bursa’dan ayrılmıştır.

Bursa Ulu Camii’nin ilk imamı ise mevlidi kaleme alan ve hayatının sonuna kadar Ulu Camii’de imamlık yapacak olan Süleyman Çelebidir.

 İlk müezzini ise Aziz Mahmut Hüdayi Hazretlerinin Hocası olan Üftade Hazretleri olmuştur. Bu değerli büyüklerde başka günlerin konusu olsunlar.

 

HUKUK VE SAYGI ÇOK DERİNDİ

2215 metrekare alanı kaplayan Bursa Ulu Cami, her biri dörder kubbeli 5 bölümden oluşmaktadır. Hemen hemen eşit büyüklükteki 20 kubbesinin ortasındaki kubbe açık olarak inşa edilmiştir.

 2 minaresi bulunan caminin batıdaki minaresine iki ayrı yol ile çıkılmaktadır. Batı minaresi Ulu Cami’nin inşaatı ile birlikte yapılan minaredir.

Doğu minaresi ise kaidesinin oturacağı yerde Emir Han’ın ahırları bulunduğu ve bu yer Orhangazi Vakfına ait olduğu için cami inşaatı ile birlikte yapılamamıştır.

Bu minare daha sonraki yıllarda Çelebi Mehmet Han tarafından yaptırılmıştır. Bu gecikme Yıldırım Beyazıt Han’ın hukuka saygıdaki hassasiyetini gösteren bir hadisedir.

 

KÂBE ÖRTÜSÜ ULU CAMİDEDİR

Minberin sağ tarafında yüksekçe bir yerde asılı duran siyah örtü, Kabe kapısının örtüsüdür. Mısır Seferi’nden sonra halife olan Yavuz Sultan Selim Han, Mekke’de Kabe’nin örtüsünü İstanbul’dan gönderilen yeni örtü ile değiştirmiştir.

 Yavuz, eski örtüyü ise Bursa’ya getirtip Ulu Cami’ye hediye etmiş ve kendi elleri ile taşıyıp asmıştır.

Saf altın iplik ile üzerine ayetler işlenmiş bu örtü, yüzyıllar boyu kararmadan kalmıştır; ancak yapılan bazı hatalı restorasyonlar sonucu caminin rutubet alması üzerine işlemeleri dökülmüş olduğundan günümüzde ayetler ancak parlak ışık altında görülebilmektedir.

Bursa Ulu Camiinin dikkat çeken özelliklerinden bir tanesi de içerisinde havuzlu bir şadırvanın yer almasıdır.

 Üzeri açık olarak inşa edilen orta kubbenin altında havuzlu ve 16 köşeli olarak inşâ edilmiş bu şadırvan hakkında çeşitli hikâyeler anlatılmaktadır.

(Devam edecek)

Yorum Ekle