Yenişehir ilçesine bağlı bir köy

İlçenin en batısındaki köylerden biridir. Yenişehir'e 21 km uzaklıktadır. Eski bir Ermeni köyüdür. Marmara adıyla da anılır. Ermenilerin köyde çok eski yıllardan beri varlığını öğrenmekteyiz. XVI. yüzyıl belgelerinde 51 nefer Ermeni köye gelip yerleştiği kayıtlıdır. Bursa ile Yenişehir arasındaki geçit yerinde bulunur. Marmara, Helen dilinde mermerler demektir. Marmaracık sözcüğüyle ise, küçük bir mermer ocağı anlatılmak istenmektedir. Köyde bulunan ufak bir mermer ocağı, köye adını vermiş olmalı. İlk Osmanlı kroniklerinin tümünde yer alan bu köyün, Osman Bey döneminde önemli bir yerleşim yeri olduğu anlaşılıyor. Köy yakınlarında da Marmaracık Gölü olarak anılan bir bataklıktan söz edilir ki, bu bataklık 1950’lı yıllarda bulunuyordu. Yapılan kurutma kanalları ile bugün göl tümüyle kurumuş ve tarıma açılmıştır. Hatta bu arazilerin bir kısmı savaş gazilerine dağıtılmıştır. Köyde Hıristiyan yerleşimi olduğu belgelerden anlaşılıyor. 1530 ta­rihli tahrir defterinde adı geçen köy, Hamza Bey'in mülkü imiş. 1573 yılında ise Oruç Beğ oğlu elinde imiş. 1895 yılında 1.087 kişinin yaşadığı köyde, 1990 yılında 333, 1997 yılında 435 kişi yaşamaktaydı. Köydeki Ermenilerin gitmesi üzerine, Yunanistan’ın Serez kazasının Armutlu köyü ile Bulgaristan’ın Kınalı bölgesinden gelen göçmenler yerleştirilmiştir. Eski Marmaracık köyünün yeri, Yenişehir yolunun 2-3 km kadar gerisinde ve dağda idi. 1992 yılından sonra köy, yavaş yavaş yolun kenarına inmiştir. Eski köy yerindeki eski Ermeni evleri halen durmaktadır. Köyün altında bulunan Marmaracık Gölü çok eski bir gölcük olup, günümüzde kurutulmuş ve tarıma açılmıştır. Eski Marmaracık köyünün 1 km kadar doğusunda eski Roma yolu kıyısında Dede yatırı olarak anılan bir mevki olup, halk arasında adak yeri olarak kullanılmaktadır. Aslında burası eski bir yerleşim yeridir. (BOA. Temettuât Defterleri, no.7458)

Raif Kaplanoğlu