Bursalı devlet adamı

Osmanlı devletinin kuruluş devrinde Bursa’da dört tane Timurtaş Paşa vardır. Bunlardan ikisi çok ünlüdür. Bu nedenle Gazi Timurtaş Paşa’dan ayırmak için Kara lakabını alan Paşa, I. Murad ve I. Bayezıd döneminde yapılan savaşlarda önemli rol almıştır. Kara Alinin oğludur. Dedesi ise Osman Bey’in silah arkadaşı Aykut Alp’tir. (öl.1325) Annesi, Apolyond Gölü’ndeki bir papazın kızıdır. 1310 yılında doğmuştur. Süleyman Paşa ile Rumeli’nin fethine katıldı. Balıkesir’deki göçebeleri Rumeli’ne sürmüş ve yerleşmesini sağlamıştır. Şehzade Bayezıd’a lalalık etti, I. Veziri oldu. Balkanlarda yapılan savaşlara katıldı ve büyük yararlılıklar gösterdi. Timurtaş Paşa, Gemlik’in kuşatmasına ve alınmasına katılmıştır. Bir süre Karamanoğulları’nın Bursa’yı işgali sırasında tutsak düşen Paşa daha sonra serbest bırakılmıştır. Kapıkulu süvarileri ve voynuk denilen askeri sınıfların kurulmasına ön ayak olmuştur. İlk kez belirli bir giysiyi askerlere giydirmiştir. 806/1403 yılında Bursa’da yaşamını yitirmiştir. 801 yılında da öldüğü söylenir. Bursa’da kendi adını taşıyan mahallesindeki caminin yanına gömülmüştür. Bursa’da camisinin dışında hamam ve başka eserleri de vardır. Dört ünlü oğlu vardır; Yahşi Bey, Ali Paşa, Oruç Paşa ve Umur Bey.

(SADEDDİN EFENDİ, I, s. ?; MÜNECCİMBAŞI, s. 126 ; GÜLDESTE, s. 63; NEŞRİ, ?; A.Tevhid, “Bursa’da Umur Bey Camii Kitabesi,” Toem, s. 13, s. 868; Ş. Tekindağ, Timurtaş, İ.A.C.12/1, s. 372; KÜTÜK I, s. 362; HAMMER II, s. 445, 632, 638, C.1, s. 97; AŞIKPAŞAOĞLU, s. 79, 109; R. Akbulut, Her Şeyi İle Bursa, İst. 1957, s. 175; ZÜBDETÜ’L-VEKAİ, s. 81-88; GÜLZAR-I İRFAN, s. 50; MM, s. 5)

Raif Kaplanoğlu