İnegöl merkeze bağlı bir köy

Kentin kuzeybatısında, İnegöl'den 3 km uzaklıktadır. Köyün ortasında bulunan ve beyaz renkli topraktan yapılmış kalesi nedeniyle bu adı almıştır. 1530 yılı tahrir defterinde adı geçen köy kesimci imiş. Bu tarihte köyde 10 hane Hıristiyan yaşamaktaymış. Emir Süleyman’ın oğlu Orhan Çelebi'nin vakıf köyüdür. Kadı sicillerinde de adına rastladığımız köyde vakıf değirmenleri vardır. Kadı sicilleri ka­yıtlarına göre köy, İlarslan Bayezit Paşa Medresesi’nin vakıf kö­yüdür. 1895 ve 1908 Yıllığı’na göre 133 hane bulunan köyde 1927 yılında 562, 1990 yılında 1.379, 1997 yılında 3.422 nüfus yaşamaktadır. 1950 yılından önce sel baskınına uğrayan köyün 53 evi devletçe yeniden yaptırılmıştır. Köyde yerlilerin dışında, 1880'li yıllarda gelen Pomaklar ile son yıllarda gelen Doğu Anadolu göçmenleri yaşamaktadır. Köydeki 93 göçmenleri Pazarcık kazasından gelmiştir. Köyün içinde ufak bir höyük bulunmaktadır. Höyük üzerinde, eskiden bir kale bulunduğu için Akhisar adını almıştır. Köy yakınlarındaki Hıdırbey Pınarı, bölgedeki çok zengin bir sudur. Kömürcü ve Hıdırbey mevkilerinde Bizans yerleşimi vardır. Batısında bulunan Değirmendere ile Karadere boyunda yer alan Kamışlık mevkiinde de eski yerleşim izleri vardır. Köyü kurduğu düşünülen Asar Dedesi adlı yatır için her yıl pilav yapılır, ancak mezar bugün kaybolmuştur. 1963 yılında, köy başka yere tahliye edilmiştir.

Raif Kaplanoğlu