MUTFAKTA GIDA HİJYENİ NASIL SAĞLANIR?


Gıda güvenliği, birçok bilim dalını kapsayan çok geniş kapsamlı bir kavramdır. İşletmelerde gıda güvenliğinin sağlanması için gıda mühendisleri ve teknikerleri tarafından takip edilen çeşitli sistemler kullanılır.



Bu sistemleri evlerimizde uygulamak için yeterli araç, gereç ve zaman olmadığı gibi uygulamak da kolay değildir. Ancak işletmelerde geçerli olan hijyen kurallarının aynıları evimiz içinde geçerlidir. Özellikle son 3-4 aydır içinde bulunduğumuz COVİD-19 sürecinde hepimiz mutfakta çok daha fazla zaman geçirmek zorunda kaldığımızdan işletmelerde uygulanan sistemleri minimize ederek mutfaklarımıza modelleyebilir ve mutfağımızda gıda güvenliğini sağlayabiliriz.

Mutfak Hijyen kuralları da aynı işletmelerde olduğu gibi öncelikle gıdalarda bozulmaya ve dolayısıyla tükettiğimizde sağlığımızı olumsuz etkileyecek bir zehirlenmeye neden olabilecek mikrobiyolojik bulaşmaların önlenmesi için bir takım uygulama ve tedbirler almak zorundayız.

İşte bu temel hijyen kurallarını esas alarak yapılacak uygulamalarda evlerimizde istediğimiz ölçüde gıda güvenliğini sağlamamız mümkündür. Aşağıda yer alan başlıklar sizlere bu konuda yardımcı olacaktır.

Mutfağımızdaki Mikrobiyolojik Riskler ve Alınması Gereken Önlemler

Mutfağımızda gıdalara bulaşabilecek mikrobiyolojik riskleri önlemek için en önemli kriterler; mutfak temizliği, kişisel temizlik ve çapraz bulaşmadır.  Mutfak temizliğini ve kullandığımız alet ekipman temizliğini çok iyi yaparsak, yemek hazırlama sırasında kişisel hijyenimize gerekli önemi gösterirsek ve çapraz bulaşma dediğimiz çiğ bir yiyecekten pişmiş bir yiyeceğe bozulmaya neden olacak bakteri bulaşmasının önüne geçebilirsek mutfağımızda güvenilir yiyecekler yapıyoruz demektir.

İşte mutfakta mikrobiyolojik riskleri ve tehlikeleri önlemek için yapmamız gereken en önemli işlemler şunlardır:

 

  • Yemek hazırlamaya başlamadan önce ellerimizi mutlaka antibakteriyel veya normal sabun ile doğru bir şekilde yıkamalıyız. En az 20 saniye boyunca ellerimizi sabun ile ovup durulayıp temiz bir havlu yardımıyla kurulamalıyız.
  • Ellerimizi tuvalet girmeden önce ve sonra mutlaka sabun ile doğru bir şekilde yıkamalıyız.
  • Kullandığımız mutfak önlüğü tüysüz ve temiz olmalıdır.
  • Yemek hazırlama sırasında elimizde ve kolumuzda bulunan yüzük, saat, bileklik gibi takılarımızı çıkarmalıyız. Çünkü bu cisimlerin etrafında gıda artıkları kalarak bakteri üremesine neden olurlar.
  • Uzun tırnaklarla yemek hazırlanması durumunda tırnak içlerindeki bakteriler yiyeceklere geçebilir. Bunu engellemek için tırnaklarımız kısa olmalı ya da mutlaka eldiven kullanmalıyız.
  • Yemek hazırlama sırasında sakız çiğniyorsak, yiyeceklerin üzerine ağzımızdan damlacıklar sıçrayabilir. Bu sebeple yemek hazırlarken sakız çiğnememeli, yiyecek tüketmemeliyiz.
  • Yemek hazırlama sırasında ağzımızı kapatmadan gıdaların üzerine doğru hapşırıp, öksürüyorsak gıdalara ağız ve burun mukozamızda bulunan bakteriler bulaşabilir. Mutlaka kolumuzla ağzımızı kapatmaya dikkat etmeliyiz.
  • Yemek hazırlama sırasında el silmek için mutlaka kağıt peçete, kağıt havlu kullanmalıyız.
  • Mutfakta kullandığımız temizlik bezlerini yıkadıktan sonra mutlaka kurutulmalı, ıslak ve nemli olarak kullanmamalıyız.
  • Yemek hazırlarken saçımıza, yüzümüze, burnumuza dokunursak ellerimizi mutlaka yıkamalı, yıkamadan gıdalarla temas etmemeliyiz.
  • Ellerimizde açık yara varsa mutlaka yara bandı ile kapatmalı ve üzerine eldiven takmalıyız.
  • Yemek hazırlama sırasında bozulmuş gıdalara temas ettikten sonra, ambalajlı gıdaların dış ambalajlarına dokunduktan sonra, kirli malzeme araç ve gerece dokunduktan sonra, çöp kutusuna temas ettikten sonra mutlaka ellerimizi sabun ile doğru bir şekilde yıkamalıyız,
  • Kesme tahtası üzerinde et kestikten sonra kesme tahtasını çok iyi şekilde yıkamadan ve temizlemeden kesme tahtasında başka bir gıda kesmemeliyiz,
  • Çiğ ve pişmiş gıdaları birbirlerine temas etmeyecek şekilde kapalı olarak muhafaza etmeliyiz.
  • Buzdolabında, alt raflarda çiğ gıdaları, üst raflarda doğrudan tüketilebilecek, tüketime hazır gıdaları ve pişmiş gıdaları muhafaza etmeliyiz,
  • Gıdalar muhafaza edilirken ortam ile temasını kesmeli, üzerlerini kapatmalıyız.
  • Gıdaları ambalajlı olsalar dahi direkt zemine (yere) temas edecek şekilde depolamamalıyız.
  • Çiğ et ve yumurta gibi pişmemiş hayvansal gıdalara dokunduktan sonra ellerimizi mutlaka yıkamalı, ellerimizi yıkamadan başka gıdalarla temas etmemeliyiz.
  • Çiğ et ve yumurta ile her hangi bir şekilde temas etmiş kapları, araç-gereçleri başka bir gıdaya temas etmeden önce mutlaka dezenfekte etmeliyiz.
  • Etler, sebzeler ve ekmek için üç farklı kesme tahtası kullanmalıyız.
  • Çiğ et kesilen bıçağı deterjanla yıkayıp durulamadan sebze-meyve ve pişmiş gıdalar kesmemeliyiz.
  • Mutfakta yemek hazırladığımız tezgahın üzerine kullanacağımız gıdalar ve ekipmanlardan başka bir şey koymamalıyız ve koymadan önce tezgahımızın mutlaka temiz olmasına dikkat etmeliyiz.
  • Yere düşen hiç bir araç-gereci dezenfekte etmeden kullanmamalıyız.

Bu basit ama etkili yöntemleri kendi mutfağımızda uygulamamız hem ailemizi olası hastalıklardan koruyacak hem de çocuklarımıza günümüzde çok önemli hale gelen basit hijyen uygulamalarına kolaylıkla alışmalarını sağlayacaktır.

Sağlıklı ve lezzet dolu günler diliyorum…

Gıda Mühendisi Gülizar BAŞOL

                                                               

Yorum Ekle

Temsili Kullanıcı Fotoğrafı Selma Bozbey 17 Haziran 2020 10:21 Çok teşekkür ederim Gülüzar cığım en önemli konuya değinmişsin teprik ediyorum