Memurun twitter'da eleştiri hakkı


657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun (Kısaca DMK') 'Basına bilgi veya demeç verme' başlıklı 15 (I) madde fıkrası uyarınca; 'Devlet Memurları, kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler.



Bu konuda gerekli bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli illerde valiler veya yetkili kılacağı görevli tarafından verilebilir. Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yetkili, kıldığı personel dışında hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.'
Medya sözcüğü 'iletişim ortamı' ve 'iletişim araçları' olarak tanımlanmakta olup; televizyon, gazete, dergi, radyo, web siteleri gibi ortamların tümünü kapsayan bir kavramdır. Bu kavram, basını da içermektedir. Nitekim, doktrinde medya için 'görsel ve yazılı basın' deyimi de kullanılmaktadır.
Sorun, memurun twitter'da eleştiri hakkının DMK düzleminde bulunup bulunmadığı ve bu hakkın sınırının tespitidir.
Kişilerin sosyal medyadaki paylaşım ve yorumlarıyla ilgili olarak özel bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, medyanın kullanımında özgürlük alanı ve sınırları, özel olarak 5187 sayılı Basın Kanunu ile düzenlenmiştir.
Kişilerin sosyal medyadaki paylaşım ve yorumlarıyla bir yandan bireysel ve kitlesel ifade özgürlüğünü geliştirmekte ve güçlendirmekte iken; hakaret, tehdit, suçu ve suçluyu övme, halkı kin ve isyana teşvik, özel hayatı ifşa, marka değerini karalama, telif haklarına aykırılık, kişilik haklarına saldırı olabilecek şekildeki paylaşım ve yorumlarıyla da hukuki sorunları da beraberinde getirmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 25'inci maddesinde 'kişinin hakları ve ödevleri' ve 26'ncı maddesinde de 'düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti' düzenlenmiştir. Anayasa'nın 26. maddesine göre; 'Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.'
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 10. maddesinde 'ifade özgürlüğü' geniş bir anlatımla; herkesin görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahip olduğu, görev ve sorumluluklar da yükleyen bu özgürlüğün kullanılmasının, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda, ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu emniyetinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için bazı biçim koşullarına, sınırlamalara ve yaptırımlara bağlanabileceğini öngörmektedir.
Anayasa'da güvence altına alınan diğer hak ve özgürlüklerden biri olan ifade özgürlüğü, görsel ve yazılı medya araçları yoluyla fikir, düşünce ve haberlerin yayılmasını güvence altına alan basın özgürlüğü de düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünün kullanılma aracı olarak kabul edilmektedir.
İfade özgürlüğü, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin temeli olup, bundan yoksunluk halinde, 'demokratik toplum ve insan temel hak ve özgürlüklerinden' söz edilemez.
Anayasa Mahkemesinin 02.04.2014 tarih ve E/K. 2014/3986 sayılı kararı özet metni şöyledir; 'İnternet modern demokrasilerde başta ifade özgürlüğü olmak üzere temel hak ve özgürlüklerin kullanılması bakımından önemli bir araçsal değere sahip bulunmaktadır. İnternetin sağladığı sosyal medya zemini kişilerin bilgi ve düşüncelerini açıklama, karşılıklı paylaşma ve yaymaları için vazgeçilmez niteliktedir. Bu nedenle düşünceyi açıklamanın günümüzde en etkili ve yaygın yöntemlerinden biri haline gelen internet ve sosyal medya araçları konusunda yapılacak düzenleme ve uygulamalarda devletin ve idari makamların çok hassas davranmaları gerektiği açıktır.(...) Düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü mutlak ve sınırsız değildir.'
Sosyal paylaşım sitelerinde yer alan paylaşımlarda, duygu ve düşüncelerin ifade etme niteliğinde olduğu, bu paylaşımlarda somut ve belli bir kişiye yönelik kişisel bilgilere yer verilmediği, üstlerinin kişiliklerine ve işlemlerine yönelik kişisel nitelikte paylaşımlar olmadığı taktirde, bunların ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği inancındayız. Özellikle, ağır eleştiri seviyesine varmayan ifadelerin, haber verme ve ifade özgürlüğü sınırları kapsamında kalacağı duraksama konusu olmasa gerekir.
Esenlik ve başarı dileklerimizi iletir, yeni yılınızı en içten saygılarımızla kalpten kutlarız.

Yorum Ekle