Gıda zehirlenmelerine dikkat!


İçinde bulunduğumuz şu günlerde bir yandan corona virüsten korunmaya çalışırken bir yandan da tükettiğimiz gıdaların hijyenine ve sağlıklı olmasına dikkat etmek zorundayız.



Bu süreçte gıda üreten firmaların yanında toplu tüketim sektörüne hizmet veren cafe ve restoranlarda yediğimiz yiyeceklere de son derece dikkat etmeli ve güvenilir işletme ve markaları tercih etmeliyiz.

Tükettiğimiz yiyecek veya içeceğin bozulmuş olduğunu söylemek zordur. Çünkü görüntü, koku ve tatta herhangi bir değişiklik meydana gelmemiş olabilir. Gıda zehirlenmesi tek bir kişiyi veya aynı bozulmuş yiyecekten yemiş bir grup insanı etkileyebilir. Gıda zehirlenmelerinde belirtiler 30 dakika ila 1 saat içinde görülür. Bazı zehirlenmelerde belirtiler 12-48 saat içinde meydana gelirken bazı türlerde ise belirtilerin görünmesi için birkaç gün ile bir haftaya kadar süre geçmesi gerekir. Zehirlenmeler genellikle hafif geçirilmekle birlikte ölümcül sonuçlara da yol açan durumlar olabilir.

Peki gıda zehirlenmelerinin belirtileri nelerdir?

En yaygın görülen belirtiler kusma, karın ağrısı, ateş, baş ağrısı ve ishaldir. Ayrıca halsizlik ve bitkinlik de sayılabilir.

Gıda zehirlenmelerine bir çok yiyecek neden olsa da bazı gıda çeşitleri aslında en tehlikeli ve ölüm ile sonuçlanabilecek durumlar oluşturabilmektedirler. Bunları şöyle sıralayabiliriz.

Et ve et ürünleri, balıklar, süt ve süt ürünleri

Et ve et ürünleri (beyaz et dahil), balıklar ile süt ve süt ürünleri yüksek protein ve su içerikleri nedeniyle bakterilerin en sevdiği besin maddelerinin başında gelirler ve en çok zehirlenmeye neden olan yüksek riskli gıdalar grubunda yer alırlar.
Yumurta
Besin zehirlenmesine neden olan bakterilerin büyük çoğunluğu bağırsak kaynaklıdırlar. Yumurta da bağırsak yoluyla çıkan bir gıda maddesi olduğu için üst kabuğunda yüksek miktarda bakteri bulunmaktadır. Yumurta kesinlikle yıkanmaması gereken bir besindir. Yumurtaya dokunduktan sonra eller mutlaka yıkanmalıdır.


Pasta, mayonez, krema gibi protein ve süt içeren gıdalar

Birbirinden farklı birçok gıda maddesinin bir araya getirilmesi ile yapılan mayonez ve pasta gibi gıdalar su, protein ve karbonhidrat bakımından zengin oldukları için yüksek gıda zehirlenmesi potansiyeli taşımaktadır. Bu gıdalar herhangi bir ısısal işlem görmeden çiğ olarak tüketilen gıdalar oldukları için özel muhafaza koşullarına ve son tüketim tarihlerine dikkat edilmelidir.

Soğuk sandviçler ve hazır salatalar

Bu yiyeceklerde farklı birçok gıdanın bir araya getirilmesi ile hazırlanan ve ısıl işlem-pişirme uygulanmayan yiyeceklerdir. Bu gıdalara ısıl işlem uygulanmadığı için hazırlayan kişilerin, kişisel temizliklerine ve hijyen kurallarına uyması çok önem arz etmektedir.

Konserve gıdalar

Konserveler genel olarak en güvenilir yiyeceklerin başında gelir. Ancak konserveleme işlemi sırasında yeterli pastörizasyon sıcaklığı uygulanmamışsa bu ürünleri yüksek riskli gruba sokabilir.

Gıda zehirlenmelerinden nasıl korunuruz ?

• Gıdaları güvenilir yerlerden satın almaya özen gösterilmelidir.
• Her türlü gıda maddesi satın alırken etiket bilgisi okunmalı, üretim ve son kullanma tarihi, Tarım ve Orman Bakanlığından İşletme Kayıt ve Onay Belgelerinin olup olmadığı ve saklama koşullarına dikkat edilmelidir.
• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Kırık, çatlak, dışı kirlenmiş yumurta satın alınmamalı, yumurtalar kullanılmadan hemen önce mutlaka yıkanmalıdır.
• Dondurulmuş besinleri satın alırken ambalajı altında ve içinde buz kristalleri olmamasına dikkat edilmeli, orijinal paketlerinde -18°C’de satın alınmalıdır.
• Konserve satın alırken, alt ve üst kapakları şişkin, kutusu hasar görmüş, kapağı gevşemiş ve son kullanma tarihi geçmiş olanlar kesinlikle satın alınmamalıdır.
• Özellikle yaz aylarında dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerin tüketiminden kaçınılmalıdır.
• Yiyecekler satın alındıktan sonra açıkta ve oda sıcaklığında bırakılmamalı, tüketilene kadar buzdolabı ısısında muhafaza edilmelidir.
• Çiğ gıdalar ile pişmiş yiyecekler birbirine temas etmeyecek şekilde üzerleri kapalı olarak muhafaza edilmelidir.
• Sebze ve meyveler iyice yıkandıktan sonra tüketilmelidir.
• Sebze ve meyvelerin temizliğinde kesinlikle deterjan gibi kimyasal maddeler kullanılmamalıdır.
• Dondurulmuş gıdalar, buzdolabı sıcaklığında veya mikrodalga fırında çözdürülerek kullanılmalı, çözdürme işlemi oda sıcaklığında veya kalorifer, soba üstüne bırakılarak kesinlikle yapılmamalıdır.
• Mümkünse yemekler günlük olarak hazırlanmalı, artan yemeklerde yeniden ısıtma söz konusu olacaksa bir kereden fazla tekrar ısıtma işlemi yapılmamalıdır.
• Kırmızı et, tavuk, balık, süt ve ürünleri gibi kolay bozulabilen riskli besinler uygun süre ve sıcaklıklarda pişirilmeli, pişmiş yemekler oda sıcaklığında 1 saatten fazla bekletilmemelidir.
• Pişirdikten sonra hemen tüketilmeyecek yemekler, hızla soğutularak yeniden servis edilene kadar buzdolabında saklanmalıdır.
• Gıdaları hazırlama, pişirme ve servisinde kişisel hijyen kurallarına uyulmalı, eller yemek hazırlamadan önce mutlaka iyice yıkanmalı, tuvalet sonrası el temizliğine özen gösterilmelidir.
• Özellikle çiğ et, yumurta ve kümes hayvanları gibi besinleri hazırladıktan sonra eller iyice yıkanmalı, bu tür riskli besinler ile pişirilmeden tüketilecek sebze ve meyveleri hazırlarken ayrı doğrama tahtası ve bıçaklar kullanılmalıdır.
• Her kullanımdan sonra yiyecekleri hazırlarken kullanılan tüm araç gereçler ve yüzeyler deterjanlı sıcak su ile yıkanıp iyice durulanmalıdır.
• Kullanılan bezler, tutaçlar ve süngerler mikropların bir yerden başka bir yere taşınması için en iyi araçlardır. Bu nedenle, her kullanım sonrası bezler dezenfekte edilmeli, ıslak ve sıkılı halde bırakılmamalıdır.

Yorum Ekle