ET ve ET ÜRÜNLERİNDE HİLE VE TAĞŞİŞLER


Et ve et ürünlerinde en çok yapılan hile ve tağşişleri ele aldık bu yazımızda...



Hayatımıza giren Koronavirüs tehdidi ile birlikte alınan tedbirler kapsamında restoranlar belli bir dönem hizmet verememiş ve özelikle et ve et ürünleri pişmiş olarak değil kasaplardan çiğ olarak satın almak suretiyle biz tüketiciler tarafından temin edilmiştir. Bir çok kasap da bu süreçte ihtiyacı karşılamak için ürünlerini önceden hazırlamak suretiyle et ve et ürünleri satışı yapmıştır. Biz müşteriler ise aynı ürünleri belki de çok farklı fiyatlarla satın alarak ihtiyacımızı temin etmişizdir. Peki, bu fiyat farklılıklarında satın aldığımız ürünlerde hile ya da tağşiş (değerli bir gıda ürününün içine değersiz başka bir ürün karıştırma) olup olmama ihtimalini hiç düşündük mü? İşte gıda sektöründe en çok hile ve tağşiş yapılan gıdaların en başında ne yazık ki et ve et ürünleri gelmektedir. Et ve et ürünlerinde en çok yapılan hile ve tağşişlere hep birlikte bir göz atalım: 

Kasap reyonlarında yapılan hilelerin başında reyon ışıklandırmaları gelir. Reyon ışıklandırmasında kullanılan lambalar etlerin daha canlı görünmesini, renklerinin olduğundan farklı görünmesine olanak sağlamaktadır. Doğal olmayan ışıklandırmanın et ve et ürünleri üzerinde tüketiciyi yanıltmada büyük etkisi olmaktadır.

Satılan taze etlerde yapılan en büyük hile ki aslında birçoğumuz bunun farkında bile değilizdir: Kasap reyonlarında satılan tüm etler dana eti ve kuzu etidir! Oysaki satılan birçok taze et farklı sığır türlerine, yaş ve kg itibariyle tüketici tarafından tercih edilmeyen diğer koyun türlerine ait olabilmektedir.

En çok tağşiş yapılan et ürünlerinin başında kıyma gelir. Kıyma makine yardımıyla sıkıştırılıp öğütüldüğü için tağşişe açık bir ürünüdür. Hazır paketli halde reyonda satışa sunulan kıymaların gerçek mi yoksa hileli mi olduğunu gözle ayırt etmek çok mümkün değildir. Hatta bu işin uzmanları bile zaman zaman ayırt etmekte zorlanırlar. Kıymada tağşiş yapıldığını ancak pişirip tadına baktıktan sonra anlamak mümkündür. Bu sebeple kıyma alacaksanız kesinlikle hazır paketlenmiş kıymalardan almayın. Kasaplarda ve küçük marketlerde hazır paketlenmiş kıyma satışı ilgili yasa ve yönetmeliklerce yasaklanmıştır. Kıymanızı mutlaka ve mutlaka reyondan kendi seçtiğiniz etlerden çektirin. Kıymanın çekildiğini kendi gözünüzle görmemişseniz o kıymada hile yapılmış olabileceğini unutmayın. Kıyma diğer taze et ürünlerine göre daha çok sattığı için et satışı yapanlar bu üründen daha fazla kar etmek için ve reyondaki diğer etlerini daha ucuza satmamak için farklı tağşişler yapabilirler.

En çok bilinen kıyma tağşişi kırmızı et kıymasına tavuk, hindi gibi eti daha ucuz olan kümes hayvanlarının etinin karıştırılmasıdır.

Bir başka kıyma tağşişi dana etinin değerli bölümlerinin parçalanması sırasında etlerden çıkarılan sinir, zar, parça ve kırıntı etlerin kıymalık ete karıştırılıp kıyma makinesinden geçirilmesidir.

Kıymada yapılan bir diğer tağşiş kıymaya iç yağın konulmasıdır. Etin kendi yağı yerine dışarıdan etten daha uygun fiyata satın alınmış iç yağın katılmasıdır. Az yağlı diye satılan kıymalarda çok yağ çıkması da en sık yapılan tağşişlerden biridir.  

Köfte, kıymaya baharat ilave edilerek hazırlanan bir ürün olduğu için hileli kıymalar ile çok rahatlıkla hileli köfteler üretilebilir. Köfteye kıyma yerine soya kıyması, soya eti, farklı tahılların unları, ekmek, galeta unu gibi et olmayan malzemelerde katılmaktadır.

Bazı kasap ve marketler, ellerinde bulunan fazla miktardaki bütün ya da parça tavukların son kullanma tarihi dolmadan birkaç gün önce soğuk hava depolarında (-18oC) ya da derin dondurucu dolaplarda dondururlar. Dondurulmuş olan bu tavukları zaman zaman reyona çıkararak dökme tavuk eti olarak satarlar. Bu gibi durumlara karşı bilinçli olmak gerekir.

Bazı kasaplarda ve market reyonlarında son kullanma tarihi dolmaya yakın ya da dolan, kısmen bozulmaya başlayan ya da bozulmuş olan tavuk etleri, bol sarımsak tozu, pul biber, karabiber gibi baharatlarla soslanarak reyonlarda soslu tavuk olarak satılırlar. Tüketilmesinde sakınca olmayan taze tavuk etlerinin dahi yaz aylarında soslanarak satılması bozulma süresini kısaltmakta ve gıda zehirlenmesi riskini artırmaktadır. Bunun yerine tavuk etinizi taze alıp soslamayı evinizde yapmanız daha doğru ve sağlıklı olacaktır.

Hile ve tağşiş sadece taze etlerde yapılmamakta; salam, sosis, jambon, sucuk gibi ileri işlenmiş et ürünlerinde de sıklıkla yapılmaktadır. Sucuk da, köfte gibi baharat içeren bir ürün olduğu için tüketilmesinde çok dikkat edilmesi gereken bir üründür. 

 DİKKAT EDELİM;

Baharat içeren tüm et ürünleri tağşiş yapılmaya en müsait et ürünleridir.

Kasaplarda ve et reyonlarında anormal indirimlerle satılan taze etler ve taze et ürünlerinin hileli olma ihtimali çok yüksektir.

Hileli et ve et ürünü sattığını tespit ettiğiniz, gördüğünüz gıda işletmesini ALO 174 Gıda Hattını arayarak şikayette bulunabilirsiniz. Şikayetinizi takiben 72 saat içerisinde ilgili işletme Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlenecek ve sizlere dönüş yapılacaktır.

Taze et ve et ürünlerini her yerden değil sadece güvendiğiniz market ve kasaplardan alın.

İşlenmiş et ürünlerini daha önce hiç duymadığınız, bilmediğiniz markalardan değil, çok bilinen ve güvenilir markalardan seçin.

Sağlıklı Gıdalar Tüketmeniz Dileğiyle

Gülizar BAŞOL 

GIDA MÜHENDİSİ

Yorum Ekle