Nilüfer ilçesine bağlı bir köy

İlçenin batısında, Bursa'ya 31 km uzaklıktadır. Nilüfer Çayı kıyısındadır. Bu nedenle adı, Çaylı olmuştur. Eski adı Anahor olup, bir Rum köyüdür. Köylüler, bu bölgede Nilüfer’in bir anafor yaptığı için bu adı aldığını söylemektedir. Ancak bu adın Rumca’dan geldiğini sanmaktayım. Kelimenin, Anaw-ura'dan geldiğini düşünüyorum. Luwi dilinde anlamı ise "Koca Yamaç"tır. Gerçekten de köy, düz bir sahada bulunan bir tepe üzerinde kurulmuştur. Köy, ilk Osmanlı kroniklerinde yer alan eski bir Bizans yerleşimidir. Orhan Gazi tarafından fethedilmiştir. Köyün bulunduğu alanda eskiden bir kale bulunuyordu. Apolyond ile Mudanya arasında bulunan yol üzerinde kurulmuştur. Nitekim, köyün hemen altında, bu yol şebekesine ait üç gözlü bir Roma köprüsünün kalıntısı vardır. Bazı kayıtlarda Çağalu biçiminde geçen köy ise başka bir köy olmalıdır. 1530 yılı tahrir defterinde Mehmet Ağa'nın vakfı olarak gösterilen Çağlu köyü, Süleyman Çelebi adlı bir kişi tasarruf edermiş. Bu tarihte Kite'ye bağlı olduğu anlaşılan köyün hane sayısı ise sadece 10’dur. Bir kadı sicilinde Anahor, Tahtalı, Yaylacık ve Kite köylerinin cizyelerinin toplanmasında yolsuzluk­ların olduğu belirtilip köylüler şikâyette bulunmuş. 1895 Bursa Yıllığı’na göre 69 hane yaşayan köyde 1922 yılı öncesinde 40 hane Rum, 25 hane Türk yaşamaktaydı. Köydeki eski kilise 1953 yılında yıkılmıştır. Halen boş bir alandır. Kilisenin yanında bulunan eski Rum okuluna Türk öğrenciler de gitmekteymiş. Köyde Ayazma ile Meşatlık olarak anılan Rum mezarlığı da vardır. Kurtuluş Savaşı sırasında çetelerce kısmen tah­rip görmüştür. Kurutuluş Savaşı sonrasında köyü terk eden Rumların yerine, Yunanistan’ın Langaza kasabasının Kuçkar köyünden 47 hane göçmen yerleşmiştir. Köyde 1927 yılında 222, 1990 yılında 378, 1997 yılında 361 kişi yaşamaktaydı.

Raif Kaplanoğlu