Yaşlılık ve Beslenme(2)


Yaşlılık ve Beslenme(2)



Geçen haftadan devam

Yaş da sevgi gibidir, saklanamaz (Thomas Dekker)
VİTAMİNLER VE MİNERALLER: Yaşlılık döneminde enerji gereksinmesinin azalması, vücut direncinin azalması, hareket kısıtlılığı, kronik hastalıkların görülme sıklığının artması gibi nedenlerle vitamin ve minerallere olan gereksinim artar. Vitamin ve mineral yetersizliği akut ve kronik hastalıkların seyrini etkiler, ağırlaştırarak ölümlere neden olabilir. Vitamin ve minerallerin vücutta kullanımını engelleyen bir sağlık sorunu ya da besin alımında bir kısıtlamanın olmadığı durumlarda, D vitamini dışındaki vitamin ve mineral gereksinimi, iyi planlanmış bir diyetle besinlerden sağlanabilir. Bazı vitamin ve minerallerin gereksinimden fazla alınması toksik etki yapabileceği için vitamin ve mineral destekleri (diyete ek olarak tablet, şurup vb. şekillerde alınanlar ), diyetisyen ve doktor önerisi ile alınmalı, zorunluluk olmadıkça gereksinim besinlerden sağlanmalıdır.


SU: Vücuttan her gün yaklaşık 2.5 litre (15- 20 su bardağı kadar) su atılır. İdrar, ter, dışkı ile ve solunum yoluyla her gün vücuttan atılan bu suyun yerine konulması gerekir. Sıcak havalarda, fazla fiziksel aktivite yapıldığında, fazla proteinli ve tuzlu besinler tüketildiğinde, ateşli hastalıklarda, ishalde vücuttan su kaybı artar. Bu durumlarda tüketilen su ve sıvı miktarının artırılması gerekir. Yaşlılık döneminde günde en az 8-10 bardak (1500 mililitre) su tüketilmelidir.


POSA: Bitkisel besinlerin vücutta sindirilemeyen bölümleridir. Yaşlılıktaki önemi : Barsak hareketlerini artırarak kabızlığı önler. Kan şekerini düzenleyerek şeker hastalığından korur. Kan kolesterolünü düşürerek kalp-damar hastalıklarını önler. Şişmanlığı önler. Barsak kanserinden korur. Günlük 25-30 gram posa tüketimi yeterlidir. Sebze ve meyve tüketiminin artırılması, kurubaklagil ve kepekli tahıl ürünlerinin tüketimi(yulaf, çavdar, bulgur, kepekli ekmek) ile bu miktar sağlanabilir.


YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN SAĞLIK SORUNLARI VE BESLENME ÖNERİLERİ
1. YÜKSEK TANSİYON Ağırlık denetimi - uygun kiloya ulaşılması. Tuz tüketiminin ve sodyumdan zengin besinlerin (turşu ve salamuralar, hazır pastalar) sınırlanması. Besinlerle yeterli kalsiyum ve potasyum alımı. Düzenli egzersiz. Sigara içilmemesi
2. KEMİK YOĞUNLUĞUNDA AZALMA
(OSTEOPOROZ) Besinlerle ve destekleyici ilavelerle kalsiyum ve D vitamini alımının artırılması. Düzenli egzersiz
3. YÜKSEK KAN KOLESTEROLÜ, YÜKSEK KAN YAĞLARI, KALP-DAMAR HASTALIKLARI Tereyağı, kuyruk yağı gibi katı yağların ve sakatatların tüketilmemesi. Yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı ve turuncu renkli meyveler, balık ve kurubaklagillerin tüketiminin artırılması. Tuz ve sodyumdan zengin besinlerin (turşu ve salamuralar, hazır pastalar) alımının kısıtlanması. Uygun kilonun korunması. Düzenli egzersiz. Sigara içilmemesi
4. KANSERLER Diyetteki yağ miktarının azaltılması. Posa tüketiminin artırılması. Bağışıklığı artırıcı vitamin ve minerallerden (A, C, E vitamini, selenyum) ve fitokimyasallardan zengin besinlerin tüketiminin artırılması. Katkı maddesi içeren, özellikle hazır besinlerin (hazır çorba, et suyu, boyalı besinler) tüketiminin kısıtlanması. Sigara ve alkol tüketilmemesi.
5. ŞEKER HASTALIĞI Ağırlık denetimi-uygun kiloya ulaşılması. Düzenli egzersiz. Sigara ve alkol tüketilmemesi Kurubaklagiller, kepeği ayrılmamış tahıllar, sebze ve meyveler gibi posadan zengin ve glisemik indeksi* düşük besinlerin tüketilmesi
6. KABIZLIK Posa ve sıvı tüketiminin artırılması. Düzenli egzersiz
7. ZİHİNSEL YETERSİZLİK, HAFIZA KAYBI, BEYİN HASARLARI
Yeterli enerji ve protein alımı. Beyin fonksiyonlarını geliştiren vitamin ve minerallerden zengin besinlerin (yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı ve turuncu renkli meyveler, balık) tüketiminin artırılması. Beyin egzersizleri (rakam ezberleme, bilmece çözme vb.). Sigara ve alkol tüketilmemesi
8. BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ZAYIFLIĞI HASTALIKLARA KARŞI DİRENÇSİZLİK Protein alımının artırılması. Balık, soya yağı, fındık, ceviz, badem, sebze ve meyve tüketiminin artırılması. Düzenli egzersiz. Sigara ve alkol tüketilmemesi
YAŞLILIKTA YAŞAM KALİTESİNİN ARTIRILMASI VE SAĞLIĞIN KORUNMASI İÇİN
1. BİREYSEL KORUNMA:
•FİZİKSEL AKTİVİTE VE EGZERSİZ
•VÜCUT AĞIRLIĞININ DENETİMİ
•YETERLİ VE DENGELİ BESLENME
•BESİN ÇEŞİTLİLİĞİ
•GÜVENLİ GIDA
•KİŞİSEL HİJYEN
•SİGARA VE DİĞER BAĞIMLILIK YAPAN MADDELERDEN UZAK DURULMASI
•BEYİN FONKSİYONLARINI GÜÇLENDİRİCİ AKTİVİTELER
2.AİLE, TOPLUM VE KARAR VERİCİ KONUMUNDAKİLERİN SORUMLULUKLARI
•SAYGI
•DENEYİMLERİNDEN YARARLANMA
•DEĞERLİ OLDUĞUNU HİSSETTİRME
•HER TÜRLÜ BAKIM OLANAKLARIN SAĞLANMASI, VAR OLANLARIN İYİLEŞTİRİLMESİ
•SOSYAL GÜVENCE
•GÜVENLİ EV ORTAMI
•GÜVENLİ ÇEVRE
•SAĞLIK PERSONELİNİN VE YAŞLI YAKINLARININ EĞİTİMİ

EKOHABER