Tekmil Fava


Tekmil Fava



İç baklanın saltanatının başladığı günlerdeyiz. Taze iç bakladan yapılan favanın tadını bilenler bilir. Tekmil fava hem taze hem de kuru bakla ile yapıldığından önce “tekmil” olma özelliğinden kısaca söz etmek gerek.

Bildiğimiz fava genellikle sadece sertleştirilip zeytinyağı + limon + sarımsak ve üzerine dereotu dışında pek fazla bir şey konmaz. Tekmil olması için türlü çeşniler ilave etmek gerekir.

Tekmil ya da tekmil-i fava soğanlı favadır demek yeterli değildir.

Soğansız fava olmaz zaten!

En iyisi önce klasik Fava ile başlayalım anlatmaya...

Malzemeler:

500 gr. ayıklanmış iç bakla (kuru ya da tazesi)

2 tane kuru soğan

İki diş sarımsak

Bir fincan zeytinyağı

Yarım limonun suyu

2 tatlı kaşığı tozşeker

Bir tatlı kaşığı tuz 

 

Kuru baklayı akşamdan ıslatmaya gerek yok, pişirmezden bir iki saat öncesi ıslatmanız yeterlidir. (Zaten taze iç baklanın da tohum kabuğu soyulup öylece pişirilir.) Şimdi bu bahar zamanı taze iç bakladan fava yapmak her fava severin vazgeçilmezidir.

Soğanları irice doğrayıp zeytinyağında hafifçe kavurun, sarımsağını da ince kıyıp ilave edin, kokusu çıkar çıkmaz bakla ve suyunu aynı anda koyup pişmeye bırakın.

Suyun miktarı baklaların üzerine iki parmak geçmeli.

Pişme aşamasında sık sık tahta kaşıkla karıştırmalı ve iyice yumuşayınca şekeri tuzu, biraz da limon suyu ilave edilmeli.

Baklalar ve soğanlar eriyene kadar pişirmekte yarar var. Bazıları fazla su koyup sonradan süzerlermiş. Öyle şey olmaz. Bakla suyunu çekmeli ki tadı yerinde olsun.

Pişen baklalar ezici spatül veya blander ile püre haline getirilir. Bakla püresinin içine biraz daha limon suyu ilave edilip istenilen tepsi ya da kalıplara konur buzdolabında sertleşmesi sağlanır. Evet, klasik tarif böyle...

Sertleşen fava ister kaşıkla alınıp bir tabakta ilave zeytinyağı limon ve dereotu ile servis edilir veya kek gibi bıçakla keserek dilim haliyle. Tabi her koşulda bol zeytinyağıyla...

Eğer favanın üzerine doğranmış kırmızı soğan, turşu, kuzu kulağı gibi ilaveler yapılıyorsa tekmil fava mertebesine erer! Egelilerin ada kökenlileri favayı faklı yaparlar ve adına da Foça’da şivrazma derler.

Favayı klasik tarifle hazırlayıp sertleştikten sonra; ocakta zeytinyağında bir kuru soğanı kavururlar iki kaşık sirke ve tuz ilave edip favanın üzerine sıcakken yayarlar. Soğanlı yağ favayla bütünleşir, bu arada yanında illa ki ançuez ve isli uskumru veya balık turşusu görmek ister!

Hızını alamayan fava severler, ançuez ve türevleriyle favayı birlikte yerken kırmızı soğanı dörde bölerek kaşık gibi de kullanırlar.

Favaya dereotu eklemek adettendir. Dereotsuz fava eksik sayılır. Zeytinyağının önemini de unutmayalım; Bakla zeytinyağına doymaz, koydukça içine çeker ve daha lezzetlenir.

Bazen, pişme aşamasında favaya havuç, zerdeçal ve patates de koyanlar var. Piştikten sonra doğranmış kırmızı soğan ile kıyılmış dereotunu fava püresinin içine katıp karıştıranlar ve hatta öylece donduranlar da var. Hatta; favayı bakla dışında mercimek ve avkus baklası, gambili (kombilya baklası) gibi çeşitlerle yapmak Ege’nin farklı köşelerinde adettendir. Örneğin, bazıları hiç sarımsak koymaz! Bodrum, Foça, Dikili, Ayvalık ve Edremit başta olmak üzere her birinin el ve damak alışkanlıkları farklıdır. Midilli, Girit ve tüm ada kökenlilerin illa ki farklı dokunuşları olur. 

Fava gibi bir meze olsun elinizde, nasıl isterseniz öyle çeşnilersiniz.

Afiyetle.