Bursa Tahtakale’de iftariyelik aramak


Bursa Tahtakale’de iftariyelik aramak...



Günümüzde sosyal medyanın gücünü önemsemek durumundayız, zira pek çok güncel bilgiye oradan ulaşıyoruz. Her ne kadar duyup gördüğümüz nice şeyin doğru – yanlış kritiğini yapabilme özgürlüğü bizim düşünce yapımızla ilintili olsa da, sosyal platformların güvenirliğini ölçüp biçmek de onu kullanan bireylerin tecrübesiyle sabit! 

Geçen gün sosyal medyadan okuduğum bir haber ile çocukluğuma yola çıktım da o yüzden konuya böyle girdim...

İftariyelik yapan bir fırın varmış Tahtakale’de!

Tahtakale Fırını.

Dün, çocuk ayaklarımın coşkusuyla aradım o fırını. Atatürk Caddesinden Tahtakale’ye varıp Tahtakale’nin o bildik dar sokaklarında dolaşarak her gördüğüme sordum. Herkes başka bir şey söyledi, herkes “az ilerideki fırına sor” dedi!

Hay Allah, az ilerideki fırın da bilmiyor; “yok biz yapmıyoruz” ya da bazıları “eskiden yapıyorduk, artık yapmıyoruz” diyorlardı!

Nasıl ki Ramazan pidesi yapmak sadece Ramazan ayına özel ise, iftariyelik de Ramazan'dan Ramazan’a çıkartılan tatlı - ekşi mayalı, sütlü bir hamur işiydi. Sanıyorum biraz mahlep de döverlerdi hamuruna eskiden. Açma ile poğaça arası yumuşacık, üzeri bol çörekotlu ve susamlı olan iftariyelikler çeşitli şekillerde yapılırdı. Her mahalle fırını mutlaka çıkartırdı çünkü, Ramazan ayına özgüydü. Biz çocukların en çok hoşuna giden bu iftariyeliklerin ibrik, kama, kılıç, kuş, tabanca şeklinde olmalarıydı. İbrik alıp kamayı bırakmak istemez, her çeşitten mutlaka satın almak isterdik. Ramazan günü sokaklarda, tahta tabla üzerinde “taaze iftariyeliik” diye satılırdı çörek kokulu yumuşak hamurcuklar. 

Uzun yıllardır Bursa’da yaşamıyorum fakat çok sık geliyorum Bursa’ya ve çocukluğumun Bursa’sı her daim benimle. Ramazan ayı sona ermeden gidip o fırından iftariyelikler almaya yürek uçurmuştum bir kere, kaçarı yok. Tahtakale ve Pınarbaşı yokuşlarını epeyce bir inip çıktım, Son yıllarda ayağa kaldırılmış olan Bitinya Surlarını da dolaşarak Yokuş Cadde’nin terleten eğimine yenik düşmeden ağır adımlarla nihayet hedefime ulaştım. Tahtakale Fırını ve pek az çeşidi kalmış olan iftariyelikler tam karşımdaydı.

Bu arada antik çağın Trak kavmi olan Bitinyalılardan kalma 2300 yıllık Bitinya Surlarının 6 kapısından da girip çıkmaya kendi kendime söz vererek zoraki ayrıldım oradan.

Ama ne ayrılmak, ellerimde Tahtakale Fırını’nın iftariyelikleri ve çocukluk anılarımın en güzel Ramazan öyküleriyle şu yeryüzü zamanına ince bir çentik atıverdim. En masumâne olduğumuz çocukluk yıllarımızın naifliği ne güzeldi...

Bursa’da Zaman şiirini Tahtakale’de Zaman’a uyarlarken yakalım kendimi bir an!

Şehirler bu kadar mı damga vurur insan belleğine? Hele ki ilk çocukluk dönemlerimiz, her şeye aç, her yeni şeye merakla yaklaştığımız o ilk öğrenme deneyimlerimizin mini mini halleri...

Tahtakale Çarşısı, taze turfandalıklarıyla hiçbir yerde bulunmayan meyve sebze çeşitleriyle, esnafı ve tarihi hurafe öyküleriyle Pınarbaşı yokuşuna kadar bin bir anıyı depreştirdi yine. Bayram üstü trafiği had safhada olduğundan, o daracık sokaklarda aval aval bakınamıyorsunuz etrafa! Bugünün gerçekliği taşıt kornası olarak sizi anılarınızdan koparıveriyor. 

Az ileride de Pınarbaşı Panayır yeri var biliyorum, çocukluğumda bazı bayramlarda büyüklerimizin gönlü olursa getirirlerdi oraya. Amcamlar Hisar içinde otururlardı, her bayram gelirdik mutlaka buraya. Pınarbaşı Panayırı’ndaki yılan kadın ve sihirbazın kestiğini sandığım insanlar rüyalarıma az girmedi!

Ya o ağzımı bugün bile sulandıran turşucularla, Şam tatlıcılar, Karaköy poğaçaları, boyalı düdük ve horoz şekerleri, bugünün krokanlarına benzemeyen fıstıklı yapışık kıtırlar, pembe şekerli patlamış mısırlar ve en hoşuma gideni de rengârenk macunların ince tahta çubuklara sarılışıyla oluşan ebruli macun kıvrımları...

Ay, pamuk şekerini unutmayayım!

Eski anılara dokunmak ömrün sağlamasıdır, bugüne bizi hazırlayan bizi biz yapan...

İftariyelikler mi? İbriklisi kalmamıştı, ben de kama, kuş, tabanca ve bebek şeklinde olanlardan alıverdim. Küçük mutluluklar kime iyi gelmez ki! 

İyi bayramlar...